Πανήγυρις Ἁγίου Νεκταρίου Αἴγινα 3 Σεπτεμβρίου 2026 | Ομιλία Σεβ. Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης κ. Αθανασίου

Θά ἤθελα, κατ΄ ἀρχήν, νά εὐχαριστήσω μέσα ἀπό  τήν καρδιά μου τόν ἐκλεκτό σας Ποιμενάρχη, τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ὕδρας, Σπετῶν καί Αἰγίνης κ. Ἐφραίμ, γιά τήν ἄκρως τιμητική πρόσκληση πρός τήν ἐλαχιστότητά μου νά συμμετέχω στήν λαμπρή πανήγυρη τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου τοῦ Θαυματουργοῦ σέ αὐτήν τήν περίφημη Ἱερά Μονή μέ τήν ἐκλεκτή Ἀδελφότητα.

Ἀπό τήν Μακεδονία μας, τήν Ἑλληνικότατη Μακεδονία μας, τήν ἀπό ἀρχαιοτάτων χρόνων ἀναπόσπαστο τμῆμα τῆς γῆς τῶν Ἑλλήνων · ἀπό τήν πολύπαθη, προδομένη, αἱματοβαμμένη, ἀλλά ἔνδοξη, ὑπερήφανη καί πάντοτε ὀρθόδοξη-χριστιανική-ἑλληνική μακεδονική γῆ, μεταφέρω στήν ἀγάπη σας τήν ἀπεριόριστη εὐλάβεια τῶν κατοίκων πρός τόν Ἅγιο Νεκτάριο, τόν δικό μας Ἅγιο, τόν Ἅγιο τῆς πίστεως, τῆς ἀγάπης, τῆς ἐλπίδας.

Λίγο πρίν λάβουμε μέσα μας τό φάρμακο τῆς ἀθανασίας, τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, θά ἀπασχολήσω γιά λίγα λεπτά τήν εὐγένειά σας, μέ τήν κυριαρχική ἄδεια καί εὐλογία τοῦ ἀδάμαντα τῆς Ἐκκλησίας μας, τοῦ ἐκλεκτοῦ Ποιμενάρχου μας.

Πολυσέβαστοι ἅγιοι Ἀχιερεῖς,

Σεβαστοί Πατέρες, Ὁσιολογιωτάτη Γερόντισσα, Ἐντιμώτατοι Ἄρχοντες τῆς Πολιτείας, τοῦ Στρατοῦ καί τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί,

Ἕναν πνευματικό γίγαντα ἀπό αὐτούς πού σπάνια ἐμφανίζονται στό προσκήνιο τῆς ἱστορίας, τιμᾶ καί πανηγυρίζει σήμερα ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία.

Ἕναν σπάνιο ἡγέτη, ὁ ὁποῖος δέν εἶναι διετέλεσε κοσμικός ἄρχοντας ἤ στρατιωτικός ἀρχηγός ἤ ἐγκόσμιος κυβερνήτης ἤ δημαγωγός καί καθοδηγητής πολιτικοοικονομικῶν συστημάτων καί ἰδεολογιῶν.

Ὁμιλοῦμε γιά τόν Ἅγιο Νεκτάριο Ἐπίσκοπο Πενταπόλεως τόν Θαυματουργό. Δέν ἦταν δήμαρχος, περιφερειάρχης, βουλευτής, ὑπουργός ἤ πολιτευτής. Δέν ἦταν μεγαλέμπορος, ἐφοπλιστής, διευθυντικό στέλεχος σέ μεγάλες πολυεθνικές ἐταιρεῖες. Δέν ἦταν πλούσιος, δέν ἦταν δημοσιότητα. Δέν ξεσήκωνε τόν κόσμο, τούς ὄχλους, μέ βαρύγδουπα-μεγάλα λόγια, οὔτε καυχόταν ὅτι ἦταν διαμορφωτής γνώμης καί ἐπηρέαζε τά πλήθη.

Ἑορτάζουμε, σήμερα, ἕναν ἀληθινό Ἐπίσκοπο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας, πού μέ τήν ζωή του, τήν διακονία του, τήν θεολογία του, τίς ἀρετές του καί τήν προσφορά του μέσα στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς κοινωνίας, στήν ἐποχή πού ἔζησε, ἔγινε ὁδηγός, ὄχι μόνο γιά τούς ἀνθρώπους τῆς ἐποχῆς του, ἀλλά καί ὅλων τῶν ἐποχῶν πού ἀκολούθησαν.

Στόν Ἅγιο Νεκτάριο, βρίσκουν πλήρη ἐφαρμογή οἱ λόγοι τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου πού ἔγραψε γιά τόν Μέγα Ἀθανάσιο:

Ὑψηλός στά ἔργα, ταπεινός στό φρόνημα,

ἄφθαστος στήν ἀρετή, προσιτός ὅμως στήν συμπεριφορά,

πρᾶος, χωρίς θυμό, συμπονετικός,

γλυκός στά λόγια, γλυκύτερος στούς τρόπους,

ἀγγελικός στήν ὄψη, ἀγγελικότερος στήν ἐξυπνάδα,

τιμωροῦσε μέ ἐπιείκεια, ἐπαινοῦσε γιά νά παιδαγωγήσει»^[1].

Πράγματι, ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἦταν ἀπό τούς λίγους, πού συνδύαζε τά λόγια τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, πού μόλις ἀκούσαμε, μέ τήν ἐπισκοπική ἰδιότητα καί τήν ταπείνωση, τήν θέα τοῦ Ἀκτίστου Φωτός μέ τήν εὐφυή ἀπόκρυψη τῶν ἀρετῶν.

Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἦταν ἄφθαστος Θεολόγος. Δέν εἶχε ἁπλά ἀποκτήσει ἕνα πτυχίο ἀπό μία πανεπιστημιακή σχολή, ἀλλά εἶχε ἐξαίρετες καί ὑψηλές γνώσεις θεολογίας, τίς ὁποῖες βίωνε στήν ζωή του. Ἡ ἄριστη θεολογική του κατάρτιση συνδυαζόταν μέ τήν ἐφαρμογή τοῦ Εὐαγγελίου στήν ζωή του. Παρ΄ ὅλα αὐτά ἦταν ταπεινός. Δέν ξιπαζόταν μέ τίς γνώσεις του. Δέν εἶχε ἐγωισμό, οὔτε ἔπαρση. Δέν ἔνοιωθε ὅτι εἶναι κάποιος, ἀλλά εἶχε ταπεινό φρόνημα.

Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἦταν γνήσιος Ἐπίσκοπος τῆς Ἐκκλησίας μας. Καί διοικητής καί πατέρας. Καί δυνατός καί προσιτός. Καί μεγάλος σέ ἀξίωμα καί ταπεινός στήν συναναστροφή. Ἄνθρωπος πού εἶχε φθάσει σέ ὑψηλά μέτρα ἀρετῆς, ἄνθρωπος προσευχῆς, ἀγάπης καί θυσίας.

Ὑπῆρξε, ἀκόμη, ἐξαίρετος Ἱεροκήρυκας. Ὁ λόγος του διδακτικός, θεολογικός, μεστός, καθαρός καί ταυτόχρονα γνήσιος, ἁπλός, κατανοητός. Τό κήρυγμά του μαγνήτιζε τούς ἀκροατές, τούς συγκινοῦσε, τούς γαλήνευε, τούς κατάρτιζε σέ πνευματικά θέματα. Δέν ἦταν ὅμως, δημαγωγός. Δέν ξεσήκωνε τόν κόσμο, δέν τούς παρέσερνε σέ προσωπικές του ἀπόψεις. Δέν ὁδηγοῦσε τούς ἀνθρώπους νά ἀκολουθοῦν αὐτόν ἀλλά τόν Χριστό. Παρουσίαζε τόν Χριστό καί ὄχι τόν ἑαυτό του. Δἰδασκε ἀγάπη καί ὑπακοή στήν Ἐκκλησία καί ὄχι στόν ἴδιο.

Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἦταν πραγματικός πατέρας. Ἀγαποῦσε τούς πάντες γύρω του καί κυρίως ὅσους εἶχε ὑπό τήν ἐποπτεία του. Προστάτευε, στήριζε, συντηροῦσε, διακονοῦσε. Ποτέ ὅμως δέν ἐπέβαλε τήν γνώμη του. Δέν ἦταν ἰσχυρογνώμων. Δέν γκρίνιαζε, δέν φώναζε, δέν καβγάδιζε, δέν πίεζε ψυχολογικά. Δέν ἦταν τύρρανος, ἀλλά πατέρας.

Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἦταν, ἐπίσης, εὐεργέτης. Βοηθοῦσε τούς πάντες. Εὐεργετοῦσε εἴτε ὑλικά ἀπό τό ὑστέρημά του, εἴτε πνευματικά, εἴτε ἠθικά, εἴτε παρηγοριτικά, εἴτε ὑποστηρικτικά, εἴτε προσταστευτικά, τόν κάθε ἄνθρωπο χωρίς ὑπολογισμούς, χωρίς φόβο, χωρίς προσωπικό συμφέρον. Καί ὅλα αὐτά χωρίς σχεδόν κανένας νά τοῦ ἀναγνωρίσει τήν εὐεργεσία. Ἐλάχιστες φορές τοῦ εἶπαν «εὐχαριστῶ». Ὅμως, ἡ ἀχαριστία τῶν ἀνθρώπων δέν τόν στενοχωροῦσε καί δέν τόν ἐμπόδιζε νά συνεχίζει τίς καλοσύνες καί τίς εὐεργεσίες πρός ὅλους, φίλους καί ἐχθρούς, μικρούς καί μεγάλους, πλούσιους καί φτωχούς.

Τέλος, ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἦταν ἕνας ἄνθρωπος μέ καθαρή καρδιά, γεμᾶτος ἀγάπη καί καλοσύνη. Ποτέ δέν ἔκανε κακό στήν ζωή του. Ἀκόμη κι ὅταν τόν κατηγοροῦσαν ψευδῶς, αὐτός τούς συγχωροῦσε. Ἀκόμη κι ὅταν τόν συκοφαντοῦσαν μέ βαριές κατηγορίες, αὐτός προσευχόταν. Ποτέ δέν ἐκδικήθηκε. Ποτέ δέν πῆγε τά δικαστήρια. Ποτέ δέν ἔκανε πόλεμο. Δέν χρησιμοποίησε τό «δικαίωμα» γιά νά ἐπιβιώσει ἤ γιά νά δοξασθεῖ. Ἄφησε τά πάντα στά χέρια τοῦ Θεοῦ. Ἄφησε τήν ζωή του στά χέρια τοῦ Θεοῦ.

Καί στό τέλος δικαιώθηκε. Ὁ Θεός τόν ἀνέδειξε πανηγυρικά Ἅγιο. Οἱ συκοφάντες του σιώπησαν. Οἱ κατήγοροί του ἐξαφανίστηκαν ἀπό προσώπου γῆς. Οἱ ἐχθροί του ἄναβαν κερί στήν εἰκόνα του ζητῶντας συγχώρεση.

Αὐτός, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, εἶναι μέ λίγα λόγια ὁ Ἅγιος Νεκτάριος, ἡ μεγάλη αὐτή μορφή τοῦ 20^ου αἰῶνος. Ὁ δικός μας Ἅγιος. Ὁ προστάτης μας Ἅγιος. Θεολόγος, Ἐπίσκοπος, Ἱεροκήρυκας, Εὐεργέτης, Πατέρας, Ἄκακος, Ἅγιος.

Ἄς ἀκολουθήσουμε κι ἐμεῖς τό παράδειγμά του. Ἄς ἀντιγράψουμε τήν ζωή του. Ἄς διδαχθοῦμε ἀπό τό πῶς ἔζησε. Ἄς προσπαθήσουμε κι ἐμεῖς νά γίνουμε ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ, χωρίς κακές πράξεις, χωρίς ἄσχημα λόγια, χωρίς κακές σκέψεις. Ἄς κάνουμε πράξη στήν ζωή μας τό Εὐαγγέλιο.

Μέ τόν τροπο αὐτό καί θά ἔχουμε πλούσια τήν εὐλογία τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου καί ἡ ἐπίγεια πορεία μας θά εἶναι γεμάτη ἀπό τήν χάρη τοῦ Θεοῦ καί ἡ ἄνοδός μας στόν Οὐρανό θά εἶναι χωρίς ἐμπόδια καί ἡ ἀπόκτηση τοῦ Παραδείσου καί τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν θά εἶναι βέβαιη. Ἀμήν.

^[1] Ἅγιος Γρηγόριος Θεολόγος, Λόγος ΚΑ΄, Εἰς τόν Μέγαν Ἀθανάσιον, ΕΠΕ 6,52