ΤΑ ΙΕΡΑ ΜΝΗΜΟΣΥΝΑ – ΤΑ ΚΟΛΛΥΒΑ
α) Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἔχει καθιερώσει τίς προσευχές γιά τίς ψυχές τῶν κεκοιμημένων μας, πού ὀνομάζονται Μνημόσυνα. Ὅταν βέβαια λέμε Μνημόσυνα, ἐννοοῦμε κυρίως τή μνημόνευση πού γίνεται στή διάρκεια τῆς Θ. Λειτουργίας. Ὅταν ὁ ἱερεύς θέτει μέσα στό ἅγιο Δισκάριο τή «μερίδα» μέ τό ὄνομα τοῦ κεκοιμημένου. Ἀλλά καί κάθε προσευχή πού γίνεται στήν ἐκκλησία ἤ στόν τάφο, εἶναι ἔνδειξη ἀγάπης πρός τόν κοιμηθέντα καί ἐκζήτηση τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ γι' αὐτόν, νά τόν συγχωρήσει ὁ Θεός. Πρέπει ἀκόμη νά ξέρουμε ὅτι τά Μνημόσυνα προσφέρουν στίς ψυχές μεγάλη ὠφέλεια, μία παραμυθία καί μία ἀνακωχή τῶν θλίψεων. Μαζί μέ τά Μνημόσυνα καλόν εἶναι νά γίνονται καί φιλανθρωπίες, ἐλεημοσύνες ὑπέρ τῶν ψυχῶν τους.
Κυρίως τά Μνημόσυνα διακρίνονται σέ 3ήμερα, 9μερα, 40μερα, ἐτήσια. Τό λεγόμενο Τρισάγιο εἶναι μία πιό σύντομη δέηση. Κάθε Σάββατο, ἐπίσης, ἡ Ἐκκλησία τό ἔχει ἀφιερωμένο στούς κεκοιμημένους καί κάνει εἰδικές προσευχές γι' αὐτούς. Τά ἐπίσημα Ψυχοσάββατα τῆς Ἐκκλησίας εἶναι δύο: Τό πρό τῆς Κυριακῆς τῶν Ἀπόκρεω καί τό πρό τῆς Κυριακῆς τῆς Πεντηκοστῆς.
Ἡ χρησιμοποίηση κολλύβων γιά τά Μνημόσυνα εἶναι ἐκκλησιαστικό ἔθιμο πού ἄρχισε τόν 4ο αἰῶνα. Τό βρασμένο στάρι ἔχει συμβολικό χαρακτῆρα καί συμβολίζει τό θάνατο καί τήν ἀνάσταση τῶν νεκρῶν.
β)Πῶς φτιάχνουμε τά κόλλυβα:
Ἡ συνταγή:
Υλικά:
- Σιτάρι
- Φρυγανιά τριμμένη
- Σταφίδες ξανθές
- Καρύδι τριμμένο
- Φουντούκι τριμμένο
- Αμύγδαλο τριμμένο
- Σουσάμι καβουρδισμένο
- Ζάχαρη άχνη
- Κανέλλα κοπανισμένη
- Λίγο άλατι
- Ρόδι (προαιρετικά)
Ἡ ἐκτέλεση
Αποβραδίς πλένουμε το σιτάρι και το βάζουμε στη φωτιά με κρύο νερό και λίγο αλάτι. Το βράζουμε για 10 λεπτά και μετά το κατεβάζουμε από τη φωτιά. Το σκεπάζουμε με μια κουβέρτα καλά και το τοποθετούμε σε θερμό μέρος (δίπλα σε σόμπα ή στόφα, καλοριφέρ κ.λπ.).
Το πρωΐ το σουρώνουμε και το στεγνώνουμε σε πετσέτα ή σε χαρτί κουζίνας. Ανακατεύουμε τη μισή φρυγανιά και τα υπόλοιπα. Ρίχνουμε από πάνω την υπόλοιπη φρυγανιά και από πάνω τη ζάχαρη άχνη, πατώντας με χαρτοπετσέτα. Στολίζουμε με μισά καρύδια, ασπρισμένα αμύγδαλα και σταφίδες.
*
Ἔτσι φτιάχνουμε σ' ἕνα δίσκο ἤ πιάτο τά Κόλλυβα τά ὁποῖα καί τά πηγαίνουμε στήν Ἐκκλησία μέ τά ὀνόματα τοῦ κεκοιμημένου γιά νά τά διαβάσει ὁ ἱερέας. Στή συνέχεια διανέμονται στούς πιστούς γιά τήν συγχώρηση καί ἀνάπαυση τῆς ψυχῆς.