ΛΟΓΟΣ – ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΑΝΗΣ κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ Γ' ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΑΠΑ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ κ. ΘΕΟΔΩΡΟΝ Β' ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΘΕΙΑΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣΝ ΕΝ ΤΗ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΓΙΑΤΡΙΣΣΗΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ 8.9.2026

Ἦχος ἑορταζόντων καί φωνή ἀγαλλιάσεως πληροῖ σήμερον τόν Ἱερόν τοῦτον Μοναστηριακόν Ναόν, ἀλλά καί ὁλόκληρον τόν Ταΰγετον.

Ἐν κατανύξει ψυχῆς καί ἐν ψαλμοῖς καί ὕμνοις, χθές κατά τόν Πανηγυρικόν Πατριαρχικόν Ἑσπερινόν καί σήμερον ἐν τῇ Πατριαρχικῇ ὡσαύτως Θείᾳ Λειτουργίᾳ ἑορτάζομεν τό Γενέθλιον τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς ἀποκαλουμένης «Γιατρίσσης» καί συνάμα δεδικαιολογημένη τυγχάνει ἡ χαρά πάντων διά τό ἐνώπιον ἡμῶν ἐκτυλισσόμενον ἱστορικόν ἐκκλησιαστικόν, ἅμα τε καί διά σύμπασα τήν Μάνην γεγονός.

Διά πρώτην φοράν, ὁ Πατριάρχης τοῦ δευτεροθρόνου παλαιφάτου Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας, ηὐδόκησεν ὁ Κύριος νά χαρίσῃ εἰς ἡμᾶς τό πανευφρόσυνον τοῦτο ὅραμα, ἵνα ἀπολαύσωμεν Ὑμᾶς, Μακαριώτατε, χοροστατοῦντα, ἱερουργοῦντα καί εὐλογοῦντα ἡμᾶς, τήν θεόσωστον ἐπαρχίαν καί ἱστορικήν ἡμῶν Μητρόπολιν ἤδη ἀπό τάς ἀρχάς τοῦ 10ου αἰ. ὀνομαζομένην τότε Ἐπισκοπήν Μαΐνης κατά τό «Τακτικόν» τοῦ αὐτοκράτορος τοῦ Βυζαντίου Λέοντος Στ' καί τό εὐλαβές ποίμνιον αὐτῆς, τῆς ἀδούλωτης καί ἡρωϊκῆς καί ὑπέροχης τοποθεσίας εἰς τό Νότιον ἄκρον τῆς Πελοποννήσου, τήν Μάνην.

Εὐλογημένος ὁ ἐλθών ἐν ὀνόματι Κυρίου!

Ἐλλαμφθείς οὕτω τῷ πνεύματι, Μακαριώτατε, ἔρχεσθε νῦν, ἵνα μεταλαμπαδεύσητε καί εἰς ἡμᾶς, τούς τόν εὐσεβῆ τοῦτον συναγερμόν ἐπιτελοῦντας, τό θεῖον πῦρ τῆς πρός τόν Θεόν ἀγάπης καί τῆς ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ λατρείας Αὐτοῦ.

Τιμῶμεν καί σεβόμεθα καί ἐκφράζομεν θερμοτάτας εὐχαριστίας διά τήν σπουδαιοτάτην ταύτην ἐπίσκεψιν.

Ὑμεῖς, ὁ «Πατριάρχης τῆς ἀγάπης», ὁ «Πατριάρχης τῆς Ἱεραποστολῆς», ὁ «Πατριάρχης τῆς ἐλπίδος» διά τήν Ἀφρικανικήν Ἤπειρον ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν! Οὕτως, ἄσωμεν συμφώνως τῷ Θεῷ. Ἐν προκειμένῳ, ἀναντιλέκτως τυγχάνει ἀδύνατος ὁ λόγος καί ἰσχνοφωνεῖ ἡ γλῶττα ἀλλά τολμῶν λαμβάνω τήν ἄδειαν καί φέρω εἰς τά χοϊκά χείλη μου τήν τοῦ Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου φράσιν πρός τόν προκάτοχον Ὑμῶν Ἅγιον καί Μέγαν Ἀθανάσιον διά νά ἐκφέρω καί πρός Ὑμᾶς τά λόγια: «Θεόδωρον ἐπαινῶν, ἀρετήν ἐπαινέσομαι». Εἰς ταύτην τήν δόκιμον φράσιν τά πάντα περιλαμβάνονται καί δι' Ὑμᾶς. Μακαριώτατε, Πάτερ καί Δέσποτα, Ἅγιε Πατριάρχα. Ἐκ τῆς Μεγαλονήσου ὁμόρου γῆς τῆς Κρήτης ἤρξατε τό πνευματικόν σας ταξείδιον καί μέ αὐταπάρνησιν, δύναμιν ψυχῆς, κοσμιότητα καί μετ' ὑψηλοῦ ἐπιπέδου καί ἀρχοντικῆς παιδείας ἦθος, πνευματικήν δέ ἐργασίαν ἀκαταπόνητον καί εἰσέτι ἀκατάβλητον ἱεραποστολικήν δρᾶσιν, ἤδη, εἶσθε ὁ ἀδιαμφισβήτως καί πανορθοδόξως Πανάξιος Ἀρχιποίμην τῆς πολιᾶς καί περιφανοῦς μεγάλης πόλεως ἐκ τοῦ ἕλληνος Μεγάλου Ἀλεξάνδρου ἐπονομαζομένης τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας, τῆς ὑπό τοῦ Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Μάρκου ἱδρυθείσης καί πάσης Ἀφρικῆς, τῆς τε Ἀνατολικῆς καί Δυτικῆς, Βορείου τε καί Νοτίου.

*

Μακαριώτατε,

ἡ σημερινή ἐνταῦθα παρουσία Σας στά χώματα τῆς ἀδούλωτης καί ἡρωϊκῆς Μάνης σηματοδοτεῖ σταθμόν εἰς τήν ἱστορίαν καί ζωήν τοῦ πληρώματος τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας.

Καί προσέτι, μᾶς ἀνάγει πνευματικῶς καί ἱστορικῶς εἰς τούς χρυσοῦς αἰῶνας, 3ον καί 4ον καί 5ον τοῦ καθόλου χριστιανισμοῦ καί δή εἰς τάς μορφάς τῶν ἁγίων καί θεοφόρων μεγάλων Πατέρων τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας κυρίως Ἀθανασίου καί Κυρίλλου, τῶν προκατόχων Ὑμῶν.

Καί ἀπό μέν τόν πρῶτον, τήν μεγαλυτέρα φυσιογνωμία τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας, ὡς προσφυῶς ἔχει λεχθεῖ, τόν Ἀθανάσιον τόν Μέγαν, θέλομεν νά ὑπενθυμίσωμεν τόν ὑπέροχον ἐκεῖνον «Λόγον περί τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Λόγου», ὅπου ἔχει ὡς περιεχόμενον τήν θείαν ἐνανθρώπησιν, ἐκεῖ ὅπου ἀποδυναμώνει πᾶσαν μυθολογίαν καί εἰδωλολατρείαν, ψευδῆ γνῶσιν καί διαβολικήν ἐνέργειαν καί ἀποδεικνύει καί φανερώνει τήν σώζουσα ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ.

Ἔγραφεν ὁ Μέγας Ἀθανάσιος: «Πότε τήν τῶν εἰδώλων θρησκείαν ἤρξαντο καταλιμπάνειν οἱ ἄνθρωποι, εἰ μή ἀφ' οὗ γέγονεν ὁ ἀληθινός τοῦ Θεοῦ Θεός Λόγος ἐν ἀνθρώποις; Πότε δέ τά παρ' Ἕλλησι καί πανταχοῦ μαντεία πέπαυται καί κεκένωται, εἰ μή ὅτε μέχρι γῆς πεφανέρωκεν ἑαυτόν ὁ Σωτήρ; Πότε δέ καταγινώσκεσθαι ἤρξαντο οἱ παρά ποιηταῖς λεγόμενοι θεοί καί ἥρωες, ὡς μόνον ὄντες ἄνθρωποι θνητοί, εἰ μή ἀφ' οὗ ὁ Κύριος τό κατά τοῦ θανάτου τρόπαιον εἰργάσατο, καί ὅπερ ἔλαβε σῶμα τετήρηκεν ἄφθαρτον, ἀναστήσας αὐτό ἐκ νεκρῶν; Πότε δέ ἡ δαιμόνων ἀπάτη καί μανία κατεφρονήθη, εἰ μή ὅτε ἡ τοῦ Θεοῦ δύναμις, ὁ Λόγος, ὁ πάντων καί τούτων δεσπότης, διά τήν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν συγκαταβάς, ἐπί γῆς ἐφάνη; Πότε δέ τῆς μαγείας ἡ τέχνη καί τά διδασκαλεῖα ἤρξαντο καταπατεῖσθαι, εἰ μή ὅτε τά θεοφάνια τοῦ Λόγου γέγονεν ἐν ἀνθρώποις;... Πάλαι μέν γάρ πᾶσα ἡ οἰκουμένη καί πᾶς τόπος τῇ θρησκείᾳ τῶν εἰδώλων ἐπλανᾶτο, καί οὐδέν ἄλλο ἤ τά εἴδωλα θεούς ἐνόμιζον οἱ ἄνθρωποι  νῦν δέ κατά πᾶσαν τήν οἰκουμένην τήν μέν τῶν εἰδώλων δεισιδαιμονίαν καταλιμπάνουσιν οἱ ἄνθρωποι, ἐπί δέ τόν Χριστόν καταφεύγουσι καί Θεόν αὐτόν προσκυνοῦντες, δι' αὐτοῦ καί ὅν οὐκ ἤδεισαν Πατέρα γινώσκουσι... Μόνος ὁ Χριστός παρά πᾶσιν εἷς καί πανταχοῦ ὁ αὐτός προσκυνεῖται».

Σ' αὐτόν, λοιπόν, τόν θεολογικώτατον λόγον τοῦ Ἁγίου προκατόχου Σας εὑρίσκομεν ἀφ' ἑνός μέν, τό σπουδαιότατον ρῆμα: «καταλιμπάνουσι», ἀφ' ἑτέρου δέ, τήν καταπληκτικήν φράσιν: «Μόνος ὁ Χριστός παρά πᾶσιν εἰς καί πανταχοῦ ὁ αὐτός προσκυνεῖται».

Μακαριώτατε, μέ τάς ἀόκνους καί δυσκόλους ἱεραποστολικάς σας περιοδείας αὐτό ἐπακριβῶς σ' ὅλη τήν Ἀφρικανική γῆ πράττετε. Τήν σήμερον, μέ τήν ἰδικήν σας δυναμικήν, κηρυγματικήν καί ποιμαντικήν διακονίαν «καταλιμπάνουσι» οἱ ἄνθρωποι τουτέστιν ἀφήνουσι, ἐγκαταλείπωσι τά εἴδωλα, τάς πρωτογόνους δοξασίας, τούς γραώδεις μύθους καί τάς μαντείας καί προσκυνοῦν Ἰησοῦν Χριστόν. Καί σ' αὐτό τό περισπούδαστον ἅγιον καί θεῖον ἔργον Ὑμῶν ὑποκλινώμεθα Μακαριώτατε.

Καί εἰς τό σημεῖον αὐτό ἀκριβῶς θέλομεν νά σᾶς ἀπονείμωμεν ὡς ἐλαχίστη τιμή τό ΜΕΤΑΛΛΙΟΝ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ «ΓΙΑΤΡΙΣΣΗΣ», ὅπως αὕτη ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος Σᾶς σκέπει καί συνοδεύει εἰς τάς Ἱεραποστολικάς Σας περιοδείας.

*

Ἀλλά καί ὁ ἕτερος ἐπιφανής μέγας θεολόγος Πατήρ καί Διδάσκαλος τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας, ὁ ὁποῖος ὀνομάστηκε «σφραγίς τῶν πατέρων», εἰς σπουδαιότατον, ἐκ τῶν πολλῶν βέβαια συγγραμμάτων του καί δή λειτουργιολογικῶν δοκιμίων, μᾶς δίδαξε εἰς τήν Ὁμιλία του «Εἰς τόν Μυστικόν Δεῖπνον...»: «Ἡ μυστική τράπεζα εὐτρέπισται, ὁ ζωοποιός κρατήρ κεκέραται· ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης μεταστέλλεται, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὑποδέχεται, ὁ σαρκωθεὶς Θεὸς Λόγος προτρέπεται, ἡ οἰκοδομήσασα ἑαυτῇ ναὸν ἀχειροποίητον τοῦ Θεοῦ Πατρὸς ἐνυπόστατος Σοφία, τὸ ἑαυτῆς σῶμα ὡς ἄρτον διανέμει, καὶ τὸ ζωοποιὸν αὐτῆς αἷμα, ὡς οἶνον ἐπιδίδωσιν. Ὦ μυστηρίου φοβεροῦ! ὦ οἰκονομίας ἀφράστου! ὦ συγκαταβάσεως ἀκαταλήπτου! ὦ εὐσπλαγχνίας ἀνεξιχνιάστου· ὁ πλαστουργὸς τῷ πλάσματι ἑαυτὸν εἰς ἀπόλαυσιν προτίθησιν, ἡ αὐτοζωὴ τοῖς θνητοῖς ἑαυτὸν εἰς βρῶσιν καὶ πόσιν χαρίζεται.

Δεῦτε, φάγετε τὸν ἐμὸν ἄρτον, παρακελεύεται, καὶ πίετε οἶνον, ὅν ἐκέρασα ὑμῖν. Ἐγὼ ἐμαυτὸν εἰς βρῶσιν ἡτοίμασα, ἐγὼ ἐμαυτὸν τοῖς ποθοῦσί με ἐκέρασα. Ἑκουσίως γέγονα σάρξ ζωὴ ὑπάρχων, αὐθαιρέτως μετέσχον αἵματος καὶ σαρκὸς, Λόγος καὶ χαρακτήρ ἐνυπόστατος τοῦ Πατρός μου ὑπάρχων, διὰ τὸ σῶσαι ὑμᾶς...Τοιγαροῦν μεταλαμβάνωμεν ἡμεῖς τῆς αὐτοζωῆς σῶμα, τῆς δι' ἡμᾶς ἐν τῷ ἡμετέρῳ σώματι σκηνωσάσης, ὡς φησιν ὁ θεσπέσιος Ἰωάννης· « Ὅτι ἡ ζωὴ ἐφανερώθη». Καὶ αὖθις· «Καὶ ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο, καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, ὅς ἐστι Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ εἷς τῆς ἁγίας Τριάδος, καὶ πίνωμεν αὐτοῦ τὸ αἷμα τὸ ἅγιον εἰς ἱλασμὸν τῶν ἡμετέρων παραπτωμάτων, καὶ μέθεξιν τῆς ἐν αὐτῷ ἀθανασίας, ... Γεύσασθε καί ἴδετε ὅτι χρηστός ὁ Κύριος».

Ὅθεν, αὐτό τό ὑπέροχον Ψαλμικόν πού μᾶς ὑπενθύμισε ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας τό: «Γεύσασθε καί ἴδετε ὅτι χρηστός ὁ Κύριος» καί Ὑμεῖς Μακαριώτατε, μεταλαμπαδεύετε μέ τάς συχνάς λειτουργικάς συνάξεις, τήν τέλεσιν τῆς ἀναιμάκτου Θείας Εὐχαριστίας εἰς πάσας τάς χώρας τῆς Ἀφρικῆς, ἀκόμη καί εἰς τούς πλέον πενιχρούς ἐκ χόρτων καί καλάμων τῆς ζούγκλας ναΐσκους. Οὕτω προσφέρετε τό χαροποιόν, τό ἐλπιδοφόρον, τό σωτήριον, τό ἀναστάσιμον Ποτήριον τῆς ἀθανάτου ζωῆς, τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ.

Διά τοῦτον τόν λόγον ἐπιτρέψατέ μοι ὅπως σᾶς δωρήσω καί τοῦτο τό ΑΓΙΟΝ ΠΟΤΗΡΙΟΝ δεῖγμα τῆς εὐχαριστιακῆς ἡμῶν κοινωνίας καί ἑνότητος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

*

Καί ἤδη, Μακαριώτατε Πατριάρχα, ἔπαρον τάς θεοφόρους χεῖρας Σου καί εὐλόγησον εὐλογίᾳ πνευματικῇ τόν περιστοιχοῦντά Σε περιούσιον χριστεπώνυμον λαόν, ἵνα προκόπτῃ οὗτος εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν καί «εὐάρεστον τῷ Κυρίῳ». Ὁ λαός αὐτός, οἱ Μανιάτες, εἶναι λαός παραδοσιακός, πιστός, λαός θρησκεύων, εὐσεβής, ὅστις ἀγαπᾶ τήν οἰκογένεια, ἡρωϊκός λαός, τιμῶν ἀείποτε τά ἱερά καί τά ὅσια τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καί τῆς γλυκυτάτης ἡμῶν πατρίδος, τῆς Ἑλλάδος. Εὐλόγησον Δέσποτα.

Μακαριώτατε, Ἄξιος!_